Marmara Denizi’nden esen sert ve dondurucu kasım poyrazı, Üsküdar’ın tarihi Selimiye semtindeki kışla duvarlarını dövüp ara sokaklardaki eski ahşap evlerin cumbalarında ıslık çalarken, semtin köklü liselerinden birinde son ders zili gürültüyle çaldı. On yedi yaşındaki Zeynep, okul ceketinin üzerine giydiği lacivert kabanın düğmelerini sıkıca kapatıp ağır YKS hazırlık kitaplarıyla dolu sırt çantasını omzunda düzeltti. Sınıf arkadaşlarının iskele meydanındaki kafelerde oturup sıcak salep içme davetlerini içten bir tebessümle geri çeviren genç kız, adımlarını Selimiye Kışlası’nın hemen arkasında yer alan, XIX. yüzyıldan kalma iki katlı kargir tarihi bir binada faaliyet gösteren uluslararası antika tıp el yazmaları ve Osmanlı cerrahi çizimleri arşiv acentesine doğru hızlandırdı.
Zeynep, sekiz ay önce babasını Haydarpaşa Limanı’ndaki yük indirme bindirme sahasında yürütülen rıhtım yenileme çalışmaları sırasında devrilen bir vincin çelik halatının kopmasıyla meydana gelen iş kazasında kaybettikten sonra ailesinin tüm geçim yükünü tek başına sırtlanmıştı. Doğancılar’ın dik ve yokuşlu sokaklarındaki eski kiralık bodrum kat dairesinin kirasını ödemek, kronik astım hastası annesinin buhar ve oksijen cihazı masrafları ile ilkokula giden küçük erkek kardeşinin okul harçlıklarını karşılayabilmek için hafta içi her gün ders bitiminde Anadolu yakasının bu tarihi köşesinde akşam sekreteri ve antika tıp paftaları tescil kayıt görevlisi olarak çalışıyordu.
Acentenin içi; eskitme kâğıt kokuları, sterilizasyon solüsyonları, XVIII. yüzyıl Osmanlı hekimlik metinleri, anatomi çizimleri ve yüksek hızlı geniş format tarayıcıların ritmik vızıltısıyla kaplı kurumsal, şık ve son derece yoğun bir mekândı. Zeynep’in görevi; Londra, Viyana ve Venedik merkezli tıp tarihi enstitülerinden gelen antika cerrahi paftalara ait kâğıt asidite ve mürekkep solma raporlarını sisteme girmek, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu onay dosyalarını klasörlemek, gelen uluslararası kuryeleri karşılayarak optik tarama sertifikalarını zimmet defterine kaydetmekti. Yüksek tempolu bu sekreterlik işinde saatlerce ekran karşısında katalog kodlarını doğrulamaktan gözleri kurur, şık görünmek zorunda olduğu topuklu ayakkabılar içinde ayak tabanları sızlar ve dev ciltli anatomi albümlerini ahşap raflara taşımaktan kolları ile sırtı ağrırdı.
Zeynep’in en büyük arzusu ise İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’ni kazanıp uzman bir cerrah veya tıp tarihi araştırmacısı olmaktı. Sekreterlik masasının altındaki çekmecede YKS Sayısal özet kartları ile Biyoloji ve Kimya ders föyleri hazır beklerdi. Bir yandan dahili telefon hatlarını bağlayıp kurye zimmetlerini onaylatırken, diğer yandan çekmecedeki tıp terimleri, organik kimya ve kalıtım sorularını zihninden çözmeye çalışıyordu.
O akşam, Topkapı Sarayı Müzesi hekimlik tarihi özel sergisi için Viyana’daki Uluslararası Tıp Tarihi Konseyi’ne gönderilecek yetmiş beş parçalık Acil Osmanlı Cerrahi Paftaları Akreditasyon Dosyası’nın taranması, kodlanması ve e-imza portalına yüklenmesi son ana kaldı. Şirketin kıdemli operasyon sekreteri acil bir mühür tespiti için Kadıköy sahasına gidince, tüm tarama, kontrol, kodlama ve arşiv yükleme işi Zeynep’in omuzlarına bindi. Gece saat onu geçtiğinde elleri kâğıt kesiklerinden sızlamaktan hissizleşmiş, bacakları yorgunluktan titriyordu. Binanın ağır meşe kapısını kilitleyip Selimiye otobüs durağına doğru yürürken cebindeki günlük yevmiyesi ve çantasındaki bitirilmiş test fasikülüyle Anadolu yakasının soğuk gecesinde kendi geleceğini inşa etmenin gururunu taşıyordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.